zaloguj siŕ   |    zarejestruj siŕ   |    mapa strony   |
RSS
SmodCMS

Smolno a Historia

Historia Smolna
Pierwsze wzmianki o wsi Smolno mamy z XIII wieku. Nale┼╝a┼éa ona wówczas do ┼╝ony ksi─Öcia pomorskiego ┼Üwi─Ötope┼éka - Eufrozyny. ┼Üwi─Ötope┼ék, zwany Wielkim, 1200-1266, ksi─ů┼╝─Ö gda┼äski od ok.1217; wraz z W┼éadys┼éawem Odonicem sprawca ┼Ťmierci Leszka Bia┼éego pod G─ůsaw─ů; w sojuszu z Prusami, niefortunnie walczy┼é z Krzy┼╝akami. Po ┼Ťmierci Eufrozyny, Smolno zosta┼éo darowane przez ksi─Öcia M┼Ťciwoja II (Mestwina II ), klasztorowi cystersów w ┼üeknie. W roku 1298 wie┼Ť zosta┼éa pozyskana przez biskupa kujawskiego Wis┼éawa , który otrzyma┼é zgod─Ö od ksi─Öcia W┼éadys┼éawa ┼üokietka. Pierwszym wzmiankowanym w ┼║ród┼éach historycznych mieszka┼äcem miejscowo┼Ťci by┼é Jakub ze Smolna w 1342 roku biskup Maciej nada┼é mu przywilej lokacyjny na prawie che┼émi┼äskim . W tym czasie zapewne istnia┼é w Smolnie niewielki folwark pa┼äszczy┼║niany.
Smolno by┼éo i jest do dzi┼Ť typow─ů wsi─ů rolnicz─ů. W owym czasie panowa┼éa wsz─Ödzie trójpolówka, tzn. ca┼é─ů powierzchni─Ö uprawn─ů dzielono na trzy pola, jedno obsiewano zbo┼╝ami ozimymi, drugie jarymi, trzecie ugorowa┼éo. Ze wzgl─Ödu na jako┼Ť─ç gleby uprawiano przede wszystkim ┼╝yto i owies, nast─Öpnie j─Öczmie┼ä, w mniejszych ilo┼Ťciach pszenic─Ö; siano tak┼╝e groch, tatark─ů, len i konopie. Stosunkowo du┼╝y area┼é przeznaczano pod j─Öczmie┼ä; w starostwie puckim uprawa jego wi─ůza┼éa si─Ö z rozwini─Öt─ů produkcj─ů piwa, do którego wyrobu nieodzowny by┼é s┼éód j─Öczmienny. Z warzyw, które uprawiano w Smolnie wymieni─ç nale┼╝y cebul─Ö, bób, ogórki, dwa rodzaje kapusty czarn─ů i bia┼é─ů. Du┼╝─ů rol─Ö odgrywa┼éa rzepa, dopóki nie zacz─Öto uprawy ziemniaka, którego wówczas w Polsce nie znano. Ze wzgl─Ödu na nie sprzyjaj─ůcy klimat, s┼éabo rozwini─Öte by┼éo sadownictwo. Z inwentarza ┼╝ywego, mo┼╝na przyj─ů─ç, i┼╝ hodowano konie, wo┼éy i krowy, owce, ┼Ťwinie i drób, przede wszystkim kury i g─Ösi. Wo┼éy i konie stanowi┼éy si┼é─Ö poci─ůgow─ů, z tym, ┼╝e wo┼éami pos┼éugiwano si─Ö do uprawy roli, ko┼ämi za┼Ť do zaprz─Ögów przy wszelkiego rodzaju przewozach.
Jako w┼éasno┼Ť─ç biskupia Smolno figurowa┼éo, a┼╝ do sekularyzacji dóbr biskupich, czyli do roku 1772. Król pruski Fryderyk w swej polityce dba┼é przede wszystkim o korzy┼Ťci finansowe i zapewnienie rekruta do armii. Przejawem tej polityki by┼éa zamiana dóbr ko┼Ťcielnych, klasztornych i biskupich w tzw. Domeny dzi─Öki czemu przesz┼éy teraz pod zarz─ůd nowego monarchy. Pod obcym panowaniem dokonuje si─Ö wiele istotnych przemian na wsi kaszubskiej, przede wszystkim reforma uw┼éaszczeniowa zmieni┼éa diametralnie sytuacj─Ö mieszka┼äców wsi. Niew─ůtpliwie po przeprowadzeniu uw┼éaszczenia zaistnia┼éy warunki do rozwoju gospodarki ch┼éopskiej, a tym samym do rozwoju gospodarczego ca┼éej prowincji. Uw┼éaszczeni ch┼éopi mieli zapewnione minimum egzystencji, a nawet zdarzali si─Ö w┼Ťród nich ca┼ékiem zamo┼╝ni gospodarze, to jednak na wsi kaszubskiej, takiej jakiej by┼éo Smolno by┼éo wiele biedoty, której zarobki by┼éy op┼éakane. Szczególnie ci─Ö┼╝kie czasy nast─ůpi┼éy w latach 1844-1847 w okresie g┼éodu wywo┼éanego nieurodzajami. Typowymi nast─Öpstwami g┼éodów w tamtym okresie by┼éy szalej─ůce zarazy, które dziesi─ůtkowa┼éy ludno┼Ť─ç. Zaraza taka nie omin─Ö┼éa równie┼╝ mieszka┼äców Smolna. Pozosta┼éo┼Ťci─ů po niej jest góruj─ůcy nad wsi─ů choleryczny cmentarz z po┼éowy XIX wieku jako pomnik przesz┼éo┼Ťci z tych trudnych czasów. W 1880 roku wybudowany zosta┼é istniej─ůcy do dzi┼Ť m┼éyn wodny, który jeszcze funkcjonuje. Warto odnotowa─ç równie┼╝, i┼╝ istniej─ůca od 1908 roku Ochotnicza Stra┼╝ Po┼╝arna, nale┼╝a┼éa do jednych z pierwszych za┼éo┼╝onych w okolicy. Oficjalnie jednostka stra┼╝ zarejestrowana zosta┼éa w 1928 roku.
Do Prus, Smolno nale┼╝a┼éo do 1920, kiedy wojska genera┼éa Józefa Hallera przej─Ö┼éy Pomorze Gda┼äskie z rak niemieckich, aby w┼é─ůczy─ç te ziemie –zgodnie z decyzj─ů mocarstw podj─Öt─ů w Wersalu – do Polski. Nowa polska rzeczywisto┼Ť─ç to dla mieszka┼äców wsi nowe do┼Ťwiadczenia. Z jednej strony rado┼Ť─ç z powrotu ziem do starej ojczyzny, z drugiej niespe┼énione nadzieje na lepsze godniejsze ┼╝ycie. Polska rzeczywisto┼Ť─ç okaza┼éa si─Ö nie tak bajeczna jak wyobra┼╝ali to sobie Kaszubi. Nap┼éyw ludno┼Ťci polskiej na te tereny powodowa┼é zadra┼╝nienia pomi─Ödzy Kaszubami a ludno┼Ťci─ů nap┼éywow─ů, która przez nowe w┼éadze by┼éa wyra┼║nie faworyzowana. Konflikt ten rozgrywa┼é si─Ö jakby na uboczu Smolna, które dla obcych by┼éo ma┼éo atrakcyjne. Pozwoli┼éo to zachowa─ç bardzo d┼éugo kaszubski nieska┼╝ony charakter wsi, który jest wyczuwalny do dzi┼Ť.
Po II wojnie ┼Ťwiatowej ca┼éy region, poddawany by┼é przez nowe komunistyczne w┼éadze sowietyzacji. Przejawem tej polityki by┼éo zak┼éadanie pa┼ästwowych gospodarstw rolnych oraz rozdrabnianie du┼╝ej w┼éasno┼Ťci ch┼éopskiej. Gospodarze, którzy posiadali area┼é powy┼╝ej 100 ha zostali wydziedziczeni przez komunistów, jako tzw. Ku┼éacy, a ich gospodarstwa podzielone pomi─Ödzy nowych w┼éa┼Ťcicieli. W ten sposób ze Smolna odesz┼éa rodzina Wreze, która ju┼╝ nie odzyska┼éa swojego gospodarstwa. W po┼éowie lat sze┼Ť─çdziesi─ůtych mia┼é miejsce we wsi ogromny po┼╝ar. Zaprószony ogie┼ä, przy silnym wietrze, bardzo szybko obejmowa┼é kryte s┼éom─ů budynki zarówno mieszkalne jak i gospodarcze. Straty by┼éy ogromne. Pami─Ö─ç o tamtych wydarzeniach jest do dzi┼Ť ┼╝ywa w┼Ťród mieszka┼äców, którzy mówi─ů, i┼╝ wypali┼éa si─Ö prawie polowa gospodarstw. Dzi┼Ť wie┼Ť powoli zmienia swoje oblicze, powstaje coraz wi─Öcej nowych domów – symbolem rozwoju miejscowo┼Ťci niech b─Ödzie, powsta┼éy dzi─Öki wysi┼ékowi mieszka┼äców, nowoczesny „Dom Stra┼╝aka”.