zaloguj się   |    zarejestruj się   |    mapa strony   |
RSS
SmodCMS

Smolno a Historia

Historia Smolna
Pierwsze wzmianki o wsi Smolno mamy z XIII wieku. Należała ona wówczas do żony księcia pomorskiego Świętopełka- Eufrozyny . Świętopełk , zwany Wielkim , 1200-1266 , książę gdański od ok.1217 ; wraz z Władysławem Odonicem sprawca śmierci Leszka Białego pod Gąsawą ; w sojuszu z Prusami , niefortunnie walczył z Krzyżakami . Po śmierci Eufrozyny, Smolno zostało darowane przez księcia Mściwoja II (Mestwina II ), klasztorowi cystersów w Łeknie. W roku 1298 wieś została pozyskana przez biskupa kujawskiego Wisława , który otrzymał zgodę od księcia Władysława Łokietka. Pierwszym wzmiankowanym w źródłach historycznych mieszkańcem miejscowości był Jakub ze Smolna – w 1342 roku biskup Maciej nadał mu przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim . W tym czasie zapewne istniał w Smolnie niewielki folwark pańszczyźniany.
Smolno było i jest do dziś typową wsią rolniczą . W owym czasie panowała wszędzie trójpolówka , tzn. całą powierzchnię uprawna dzielono na trzy pola , jedno obsiewano zbożami ozimymi , drugie jarymi , trzecie ugorowało . Ze względu na jakość gleby uprawiano przede wszystkim żyto i owies , następnie jęczmień , w mniejszych ilościach pszenicę ; siano także groch , tatarkę , len i konopie . Stosunkowo duży areał przeznaczano pod jęczmień ; w starostwie puckim uprawa jego wiązała się z rozwiniętą produkcja piwa , do którego wyrobu nieodzowny był słód jęczmienny . Z warzyw które uprawiano w Smolnie wymienić należy cebulę , bób , ogórki , dwa rodzaje kapusty czarną i białą . Dużą rolę odgrywała rzepa , dopóki nie zaczęto uprawy ziemniaka , którego wówczas w Polsce nie znano . Ze względu na nie sprzyjający klimat , słabo rozwinięte było sadownictwo . Z inwentarza żywego , można przyjąć iż hodowano konie , woły i krowy ,owce , świnie i drób , przede wszystkim kury i gęsi . Woły i konie stanowiły siłę pociągową , z tym że wołami posługiwano się do uprawy roli , końmi zaś do zaprzęgów przy wszelkiego rodzaju przewozach.
Jako własność biskupia Smolno figurowało , aż do sekularyzacji dóbr biskupich , czyli do roku 1772 . Król pruski Fryderyk w swej polityce dbał przede wszystkim o korzyści finansowe i zapewnienie rekruta do armii . Przejawem tej polityki była zamiana dóbr kościelnych , klasztornych i biskupich w tzw. Domeny dzięki czemu przeszły teraz pod zarząd nowego monarchy . Pod obcym panowaniem dokonuje się wiele istotnych przemian na wsi kaszubskiej , przede wszystkim reforma uwłaszczeniowa zmieniła diametralnie sytuację mieszkańców wsi . Niewątpliwie po przeprowadzeniu uwłaszczenia zaistniały warunki do rozwoju gospodarki chłopskiej , a tym samym do rozwoju gospodarczego całej prowincji .Uwłaszczeni chłopi mieli zapewnione minimum egzystencji , a nawet zdarzali się wśród nich całkiem zamożni gospodarze , to jednak na wsi kaszubskiej , takiej jakiej było Smolno było wiele biedoty , której zarobki były opłakane . Szczególnie ciężkie czasy nastąpiły w latach 1844-1847 w okresie głodu wywołanego nieurodzajami . Typowymi następstwami głodów w tamtym okresie były szalejące zarazy , które dziesiątkowały ludność . Zaraza taka nie ominęła również mieszkańców Smolna . Pozostałością po niej jest górujący nad wsią choleryczny cmentarz z połowy XIX wieku , jako pomnik przeszłości z tych trudnych czasów . W 1880 roku wybudowany został istniejący do dziś młyn wodny , który jeszcze funkcjonuje . Warto odnotować również , iż istniejąca od 1908 roku Ochotnicza Straż Pożarna , należała do jednych z pierwszych założonych w okolicy . Oficjalnie jednostka straż zarejestrowana została w 1928 roku .
Do Prus , Smolno należało do 1920 , kiedy wojska generała Józefa Hallera przejęły Pomorze Gdańskie z rak niemieckich , aby włączyć te ziemie –zgodnie z decyzją mocarstw podjętą w Wersalu – do Polski . Nowa polska rzeczywistość to dla mieszkańców wsi nowe doświadczenia . Z jednej strony radość z powrotu ziem do starej ojczyzny , z drugiej nie spełnione nadzieje na lepsze godniejsze życie . Polska rzeczywistość okazała się nie tak bajeczna jak wyobrażali to sobie Kaszubi . Napływ ludności polskiej na te tereny powodował zadrażnienia pomiędzy Kaszubami a ludnością napływową , która przez nowe władze była wyraźnie faworyzowana . Konflikt ten rozgrywał się jakby na uboczu Smolna , które dla obcych było mało atrakcyjne . Pozwoliło to zachować bardzo długo kaszubski nieskażony charakter wsi , który jest wyczuwalny do dziś .
Po II wojnie światowej cały region , poddawany był przez nowe komunistyczne władze sowietyzacji . Przejawem tej polityki było zakładanie państwowych gospodarstw rolnych oraz rozdrabnianie dużej własności chłopskiej . Gospodarze , którzy posiadali areał powyżej 100 ha zostali wydziedziczeni przez komunistów , jako tzw. Kułacy , a ich gospodarstwa podzielone pomiędzy nowych właścicieli . W ten sposób ze Smolna odeszła rodzina Wreze , która już nie odzyskała swojego gospodarstwa . W połowie lat sześćdziesiątych miał miejsce we wsi ogromny pożar . Zaprószony ogień , przy silnym wietrze , bardzo szybko obejmował kryte słomą budynki zarówno mieszkalne jak i gospodarcze . Straty były ogromne . Pamięć o tamtych wydarzeniach jest do dziś żywa wśród mieszkańców , którzy mówią , iż wypaliła się prawie połowa gospodarstw . Dziś wieś powoli zmienia swoje oblicze , powstaje coraz więcej nowych domów – symbolem rozwoju miejscowości niech będzie , powstały dzięki wysiłkowi mieszkańców , nowoczesny „Dom Strażaka”.

Opracowała : Anna Wiśniewska